Kitap Künyesi
Yazar: Nazan Bekiroğlu
Yayın Evi: Timaş Yayınları
İSBN: 9789753626927
Sayfa Sayısı: 224
Mavi Lale Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Ben şimdilerde on altıncı asırlardan kalma çini bir pencere alınlığında, tam sağ alt köşeye imza düşürülmüş mavi bir Osmanlı lalesi neler düşünür, onu merak etmedeyim. Lale mühürlü, kendi tarihçesinin farkında mı her zaman merak edilebilir bir kağıdın sathında. Ben. Yani modern zamanların mavi laleleri kavramakta zorlanan bilinci örselenmiş, ben demekten hoşlanan çocuğu. Sağ avcumun içinde ters bir lale, kusursuzluğuyla kem nazarları çağıran Selimiye‘nin mazisinde ters huylu bir kadın olmasam da. Bir sahaf dükkanının derinliğinde ilk sahifesi yitik bir Lale Risalesini okumaya bir türlü başlayamıyorken ben, yine ben; bir laledana daldırılmış tek sap lalenin uyandırdığı aşinalığın sızısında.
Mavi Lale Alıntıları - Sözleri
- Yıldızların aydınlığı gecenin karanlığındandır…
- Yıldızların aydınlığı gecenin karanlığındandır.
- Yıldızların aydınlığı gecenin karanlığındandır….”
- Gece, görünenin sonu, görünmeyenin başlangıcıdır...
- Seni kendi içimde senden başka bir biçimde var ettim. Böylece senden, ‘sen’den de farklı bir sen çıkardım...
- Kalp kazanırken cümle kaybetti. Kalp kendini tuttukça cümle kendini ele verdi. Kelâm yitirmekten kalp bulmaktan geldi. Cümle, güzellikle muhabbeti kelâm suretinde oyalarken kalp çoktan seferdeydi...
- Kalbin halleri vardı. Cümle sözcükler idi. Kalp çok hallerdi de cümle bazen tek sözcük idi...
- Bir kez olsun, kuyu başına gelmemiş olan, kuyudan kurtulmuş olmakla nasıl onansın? Züleyha’nın önünde bir kuyu açılmalı ki Züleyha kuyuya önce düşsün, sonra çıksın...
- Kiminin, günah işleyecek kadar çok sevmektir aşkının ölçüsü; kiminin, günah işlemeyecek kadar çok sevmektir muhabbetinin temeli...
- Hayatın bizi şiir kılan yüzünde camlara yağmur damlaları dokunur önce...
- Kendi içinizdeki kuyuya düşmenizi öğütler şair...
- Keşke sözcüklerden başka yolu olsaydı bilmenin. Yanılmış olmanın damakta bıraktığı acı lezzetin alacaklılığı adına, duya duya, keşke diye başlayan yazılar yazmasaydı.
- Bahar, bir yığın hatıranın ayrıntısında ruha dair bir hikâyedir...
- Çünkü cevher manadadır, sûret arazdır. Mana sabittir, sûret değişken...
- Bir kalp bir kalbe nasıl yaklaşırsa, bir kalbin bir kalpten soğuması da o kadar kolaymış.
Mavi Lale İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Sindire sindire okuduğum bir diğer #nazanbekiroğlu kitabı. Yüreğimi ısıttığını söylemem lazım hele o bazı cümleler. Şey demiş bir yerde " Bugüne seslenmezse mazi yerinde kalabilir pekala. Mazi yerinde kalabilir pekala, iyi de, bu inanılmaz cazibe, peki bu ne demek oluyor? Bütün imtidat teorileri bir yana, neden mazi bütün acıları yokmuş gibiye indirgiyor? Aslında, ne kadar mutsuzduk. Ama buradan bakınca ne kadar mutluyduk, böyle görünüyor. Zaman mi, ki kandırıp duran gözbağcı, her şeyi güzelleştiriyor? Zaman mı ölümlü bir rüyaya döndürüyor?" Sahi, mutsuzduk madem niye geçmiş tatlı geliyor bu kadar. Özlenesi? Yanımızdakileri, şuan yanımızda olmayanları özlediğimizden olabilir mi? (Ilknur çağlayan Güneş)
Nazan Bekiroğlu hikaye, deneme, roman ve incelemeleri ile tanınır. Yazarın bu eserinin türü denemedir. Birçok konuyu içerisinde barındırmaktadır. Eserin dili etkileyici, akıcı. İçeriğini çok zengin buldum. İnsanı her açıdan bilgi sarmalı ile buluşturuyor. Okunmasını tavsiye ediyorum. En son değinmek istediğim noktalardan biri de beni etkileyen bir konu başlığı altında insanı kendi iç aleminde sorguya çekmesi gereken yanları olabileceğini bir kadının hayatından birkaç kesite yer vererek insanın kendisi ile bazı konularda yüzleşmesine neden oluyor. Bir kadın bir gün bir anda herkesin iç konuşmalarını duyma yetisine sahip olur bunun önce iyi bir özellik olduğu kanısına varır. Fakat bir süre sonra kendisiyle ilgili insanların diğer yüzlerinin de olduğunu anlamasına neden olunca bunu kaldıramayacağını düşünür. Aslında bazı şeyleri bilmeye hissetmeye gerek olmadığı kanısına varır. İnsanoğluna Allah’ın bazı yetileri vermeyerek aslında hayatı daha yaşanır kıldığını kavrıyoruz. Yazar bunun gibi birçok konuya değinerek bizlere hayata farklı açılardan bakma imkânı sağlamıştır. Cidden çoğu kadında 6.his var çevresindeki olayları önceden sezer hisseder ve olaylar olduktan sonra ben biliyordum böyle olacağını der bu iç güdü Yaradanın bize verdiği ayrı bir özellik mi hep merak etmiştim benimle aynı düşünen bir yazar olduğunu bilmek beni sevindirdi. (Sevde Arık Seven)
Kalbin dili yok ama kalbe giden en kestirme yol yine de dilden geçiyor.: Öncelikle okuduğuma hiç pişman olmadığım, olmayacağım bir kitap ve tanıştığıma hiç pişman olmadığım, olmayacağım bir yazar. Kalemini bu kadar iyi kullanması beni çok etkiledi açıkçası. Kitabın içeriği de bir o kadar etkileyiciydi. Kitabı okurken kendinizi mayıs ayında doğayla iç içeyken bir anda rüyalar alemine dalarken bulacak, tarihi şahsiyetlerle kol kola yürüyeceksiniz. Bir çiçek ne hisseder hissedecek, kiraz ağacıyla sohbet edeceksiniz. Bazen bir kapı, bir gül, bir lale, bir menekşeye dönüşecek, bazen de Züleyha olup aşkı tüm hallerde yaşayacaksınız. Sonra bir annenin değişimine şahit olacaksınız. Tolstoy'un Anna Karenina'sının ruh haline bürünecek, Don Kişot olacaksınız. Dante ile kahramanı Kuzen Bette'yi tartışıp, Diriliş'in yazılış amacını daha iyi idrak edeceksiniz. Kimi yerde Puşkin gibi kimi yerde Hüseyin Cahid gibi düşüneceksiniz. Matrix, Melekler Şehri gibi filmleri kitapla birlikte yeniden izleyeceksiniz. Oscar Wilde'yi, Giotto'yu, Hafız Osman'ı ve daha bir çok ünlü kişiliği yazarın gözünden tekrar tanıyacaksınız. Velhasıl kelam kitap bitince doymuşluk hissini bütün bedeninizde hissedeceksiniz. Kitabı okumanız ve okutturmanız dileğiyle... (Döndü BARUT)
Kitabın Yazarı Nazan Bekiroğlu Kimdir?
3 Mayıs 1957 tarihinde Trabzon'da doğdu. İlk ve orta tahsilini aynı kentte yaptıktan sonra Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi (1979). Dört yıl lise öğretmenliği yaptı. KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü'ne öğretim görevlisi olarak girdi. (1985). Orhan Okay yönetiminde sürdürdüğü Halide Edib Adıvar'ın Romanlarının Teknik Açıdan Tahlili konulu doktorasını tamamladı (1987). Aynı bölümde öğretim üyesi olarak çalışmaya başladı. Şair Nigar Hanım konulu çalışmasıyla doçent oldu (1995). 1998'den itibaren aynı fakültede açılan Türkçe eğitimi bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta olan Nazan BEKİROĞLU 4 Mayıs 2001'de profesör olmuştur
Şehirli bir ailenin üç çocuğundan en küçüğü olan Nazan Bekiroğlu; kendi ifadesiyle 'ehl-i kalem ve kelam' bir baba ile titiz ve oldukça eğitimli bir annenin, iki de ağabeyin ikliminde epey nazlanarak, korunarak, esirgenerek büyümüştür. Çocukluğunda Türkçesi bozulur diye sokak yasaklanmış ve arkadaşları seçilmiştir, bunun için konuşurken Karadenizliliği hiç hissedilmez. Bekiroğlu, Türk Edebiyatı dergisi röportaj yazarı Belkıs İbrahimhakkıoğlu'na verdiği bilgilerle, kendini ve (birbirini andıran) hikayeleriyle şiirlerini şöyle anlatmıştır.
Doğduğu ay (3 Mayıs), ruh dünyası ve ardından şiir ve hikayelerinde hep yer almıştır. Altı yaşına kadar oturdukları, konak yavrusu denilebilecek büyük evde yaşadıkları, hikayelerinin şuur altı malzemesini hazırlamıştır; 'Çini dolap tutamakları, billur kapı kolları, vitraylardan süzülen efsunlu hava, kapı yanında açan filbahri çiçekleri, taş duvarlardan fışkıran yabani incir dalı, kocaman halının göbeğine düşen sarı ikindi güneşi, geceleri yatağa uzanan dalga sesleri ve bu seslerle karışan martı çığlıkları.' Bütün bunların izdüşümleri daha çocukluk yıllarında sanatkar ruhunu yoğuran dünyanın temelini teşkil etmişlerdir.
On dört yaşında babasının vefatıyla beraber ailenin ekonomik ve sosyal rengi değişir. Konaktan apartman dairesine geçiş yazarın içe dönük ruh yapısının teşekkülünde ve duyarlılığının şekillenmesinde etkili olmuştur. Daha sonra yüksek tahsil için aileden uzaklaşması bakışlarını dış dünyaya çevirmesini Anadolu'yu ve insanını tanıtmasını sağladı. Öğrencilik yıllarında halk edebiyatı ve Orta Asya estetiğinin peşinde idi. Bunu bir ölçüde ilk hikayelerine de yansıttı. (Hava Hanım Öldü) . Gerek sanatkar, gerekse akademik kişiliğinin gelişmesinde hocası Orhan Okay'dan teşvik ve destek gördü.
Kendi ifadesiyle, kendini asıl buluşu mezuniyet sonrası yıllara rastlar. 1979 yılında apartmandan tekrar eski, müstakil ve bahçeli bir eve taşınırlar. Böylece sanatkarımız, ruhunu harekete geçiren atmosfere yeniden kavuşur. Daha sonra bir İstanbul seyahatinde hayatına Osmanlı ve Topkapı girer ve bu saray giderek, adeta bir tutkuya dönüşür. Ama onu çeken Osmanlı'nın zaferleri ya da yenilikleri değildir. 'Saray'ı özellikle insani yanı ile yakalamaya çalışır.
Bekiroğlu, edebiyata ve özellikle şiire meraklı bir aileden geliyor. Baba ve anne şiiri duyan ve duyuran insanlar. Babası 'Hedef' adlı bir mahalli bir gazetenin sahibiydi. Basılmamış roman denemeleri ve pek çok şiirleri bulunan, tarihe ve bilhassa Osmanlı tarihine meraklı bir zattı. Bekiroğlu 'güzele ilgi duymayı' babasından öğrenmiştir. Okumayı, kendisine sevdiren babasıdır. 'İçinde Bir Sızı Var' hikayesinde kahraman da babasıdır.
Bir zamanlar Tanpınar'ın etkisinde kaldığını şu anda bu etki üzerinden attığını söyler. Hayran olduğu Dostoyevski'den insan ruhunun labirentlerini vermesi bakımından etkilenir. Oscar Wilde'ın insan ruhunun evrensel prensipler doğrultusunda ve çok sade çizgilerle hikayeler yazmasından etkilenir. Nun Masalları döneminde Oscar Wilde gibi hikayeler yazmak ister. Nun Masalları'nın sade görünümünde onun etkisinin olduğunu söyler. Mustafa Kutlu'dan teknik anlamda geleneğe yaslanması yönünden etkilenir. Sezai Karakoç'tan geleneğin dönüştürülerek bugün nasıl kullanılabileceğini öğrendiğini söyler.
Nazan Bekiroğlu Kitapları - Eserleri
- Yusuf ile Züleyha
- Lâ: Sonsuzluk Hecesi
- Nar Ağacı
- Cam Irmağı Taş Gemi
- Cümle Kapısı
- Mavi Lale
- Mor Mürekkep
- İsimle Ateş Arasında
- Nun Masalları
- Şair Nigâr Hanım
- Yol Hali
- Mimoza Sürgünü
- Kelime Defteri
- Karınca İzleri - Hikmet Aksoy Kitabı
- Mücellâ
- Halide Edib Adıvar
- Yerli Yersiz Cümleler
- Kehribar Geçidi (Ciltli)
Nazan Bekiroğlu Alıntıları - Sözleri
- hayatı seyretmeye alışkındı Mücellâ (Mücellâ)
- Ufukta bir gövdenin göründüğünü, ışığın tan üzerinde belirdiğini ümit ederek ama bir türlü görmeyerek. (Kelime Defteri)
- Belki bir gün gelirsin. (Kehribar Geçidi (Ciltli))
- Ne yani kıymet bilmeyenlerin elinde heba olup gitse miydi canım kitaplar ? (Kehribar Geçidi (Ciltli))
- Eğer aşk bir kere gerçekleşmişse yapılacak en uygun şey kaderi onun ellerine teslim etmektir... (Kelime Defteri)
- " Sarsılıyor kalbim yedi yerinden, bunca sarsıntıyı ben kâzasız belâsız nasıl geçeyim? " (Yusuf ile Züleyha)
- "Akıl ve Kalp: Aklıma yaslansam kalbim, kalbime yaslansam aklım yarı yolda bırakıyor." (Kelime Defteri)
- "İnşirah süresine ve seccademe kapanmış ağlıyorum." Secde yerini görecek kadar aydınlık. Necip Fazıl'ın sırrı (Cümle Kapısı)
- "Ateşe düşmeyen yanmayı nereden bilsin? Elini bıçak çizmeyen kanın rengini nasıl öğrensin?" (Yusuf ile Züleyha)
- "Kahraman sen olsan da, hikâye benim..." (Nar Ağacı)
- İnsanlık arenalarda olmasa da gladyatör dövüştüren zihniyeti bugün hâlâ taşıyor. (Yerli Yersiz Cümleler)
- Ya bu kadar sabırlı olmasaydım ya da bu kadar derinden kırılmasaydım. (Yerli Yersiz Cümleler)
- Beşiği sallayan el dünyaya hükmeder. (Halide Edib Adıvar)
- Fakat ömrünün çiçeğinden söz etmemiz gerekirse, bu mutlaka hanımelidir. En sevdiği çiçektir hanımeli, bunun birinci nedeni de kokusudur. Bu koku Nigâr Hanım'ın ruhunda yeni açılımlar yaratmaktadır. (Şair Nigâr Hanım)
- İçine bak, imkansız bir şey olmadığını göreceksin. Kapat gözlerini gitsin. (Mor Mürekkep)
- Şimdiye kadar bütün öğrendiklerim ... Hayata dair, hiçbir şeyi anlamama yetmediler. Öyleyse onları unutmalıyım. Unutmalı ve yeniden başlamalıyım. (Mor Mürekkep)
- Bahar, bir yığın hatıranın ayrıntısında ruha dair bir hikâyedir... (Mavi Lale)
- “Ateşe düşmeyen yanmayı nereden bilsin? Elini bıçak çizmeyen kanın rengini nasıl öğrensin?” (Yusuf ile Züleyha)
- " Allah'ım " dedi, " Hiçbir şeyim olmasa bile sana şu nefes için hamdolsun." (Nar Ağacı)
- Fakat bütün istediği yorgun başını dinlendirebileceği müşfik bir dost omzudur. (Şair Nigâr Hanım)
Yorumlar
0 yorum