Dahiliye Uzmanı Dr. Selçuk Gündoğar, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla, Tip 1 ve Tip 2 diyabetin özellikleri, erken yaşlarda görülme riski, belirtileri, gelişiminde etkili olan genetik ve yaşam tarzı faktörleri ile erken teşhis ve korunma yöntemleri hakkında açıklamalarda bulundu.

Tip 2 diyabet, günümüzde daha erken yaşlarda da görülebiliyor!

Diyabetin, pankreasın yeterli miktarda insülin hormonu üretememesi veya üretilen insülinin vücut tarafından etkili bir şekilde kullanılamaması sonucu kan şekerinin (glikoz) normalin üzerinde yüksek seyretmesi durumu olduğunu ifade eden Dr. Selçuk Gündoğar, “Tip 1 diyabet, genellikle çocukluk veya gençlik çağında ortaya çıkan, pankreasın hiç insülin üretemediği ve ömür boyu dışarıdan insülin takviyesi gerektiren durumdur.” dedi.

Tip 2 diyabetin ise tüm diyabet vakalarının çok büyük bir kısmını oluşturduğunu aktaran Dr. Gündoğar, “Vücudun ürettiği insüline karşı direnç geliştirmesi veya yeterli insülin üretememesiyle karakterizedir. Genellikle yetişkinlikte başlasa da, günümüzde artan hareketsizlik ve kötü beslenme alışkanlıkları nedeniyle daha erken yaşlarda da görülebilir.” şeklinde konuştu.

Günlük yorgunluk ve stresin ardına saklanan belirtiler, diyabetin habercisi olabilir!

Diyabetin, bazen hayatımıza hiç ses çıkarmadan, küçük ve sinsi adımlarla sızabileceğini dile getiren Dr. Gündoğar, “Günlük koşturmacanın, stresin, yoğun iş temposunun veya yorgunluğun ardına saklanan belirtiler; aslında vücudumuzun imdat çağrıları olabilir.” dedi.

Sıklıkla günlük hayatın olağan sonuçları sanılarak göz ardı edilen sinyallere değinen Dr. Gündoğar şunları söyledi:

“Sürekli susama hissi ve ağız kuruluğu görülür. Kan şekerinin yükselmesiyle birlikte vücut fazla şekeri idrar yoluyla atmaya çalışır, bu da yoğun su kaybına yol açar. Özellikle gece uykudan uyanıp tuvalete gitme ihtiyacı tipik bir bulgudur. Hücreler glikozu enerjiye dönüştüremediğinde, kişi sürekli bitkin hissedebilir. Yeterince yemek yendiği halde kilo vermek veya ani iştah artışları. Yüksek şekerin göz merceğindeki sıvıyı etkilemesiyle odaklanma sorunları yaşanabilir. Geç iyileşen yaralar ve sık tekrarlayan enfeksiyonlar. Ellerde ve ayaklarda karıncalanma, uyuşma hissi.”

Genetik yatkınlık tek başına diyabet nedeni değil, yaşam tarzı da belirleyici!

Tip 2 diyabetin gelişiminde genetik mirasın payının büyük olduğuna dikkat çeken Dr. Gündoğar, “Ancak genler tek başına kader değildir.” dedi.

Günlük yaşamın içinde yer alan ve doğrudan riski belirleyen faktörlere değinen Dr. Gündoğar, “İşlenmiş gıdalar, ilave şeker içeren içecekler, beyaz un ve doymuş yağlardan zengin diyetler insülin direncini tetikler. Masa başı işler ve egzersizden uzak bir yaşam, kasların glikozu yakma kapasitesini azaltır. Özellikle karın bölgesindeki (viseral) yağlanma, insülin direncinin en büyük tetikleyicisidir. Stres hormonu olan kortizolün yüksek seyretmesi kan şekerini olumsuz etkiler.” açıklamasını yaptı.

Diyabetin erken teşhisi, ciddi sağlık sorunlarının önüne geçebilir!

Diyabetin, korkulması gereken bir son değil; bilgiyle, farkındalıkla ve doğru takiple güvenle yönetilebilen bir durum olduğunu kaydeden Dr. Gündoğar, “Yılda bir kez yapılacak basit bir açlık kan şekeri ve HbA1c (üç aylık ortalama şeker) testinin, gelecekte gelişebilecek kalp-damar hastalıkları, böbrek problemleri veya görme kayıpları gibi ciddi komplikasyonların önüne geçilmesini sağlar.” diye konuştu.

Sağlığımıza gösterdiğimiz özen, yarınlarımıza yapabileceğimiz en güzel yatırımdır!

Sağlıklı bir yaşam için alınabilecek önlemlerden bahseden Dr. Selçuk Gündoğar, sözlerini şöyle tamamladı:

“Tabağınızı renklendirin; lifli gıdalar, taze sebzeler, tam tahıllar ve kaliteli proteinleri hayatınıza dahil edin. Hareketi alışkanlık haline getirin. Her gün tempolu bir 30 dakikalık yürüyüş bile insülin duyarlılığını ciddi oranda artırır. Günlük su ihtiyacınızı ihmal etmeyin. Ailenizde diyabet öyküsü varsa doktor kontrollerini aksatmayın.

Unutmayın; vücudumuzun sesini duymak bir zayıflık değil, kendimize duyduğumuz saygının ve sevginin en somut göstergesidir. Sağlığımıza gösterdiğimiz özen, yarınlarımıza ve sevdiklerimize yapabileceğimiz en güzel yatırımdır.”